خارجی‌ای که در ترکیه آپارتمان می‌خرد، برای همان معامله شماره مالیاتی می‌گیرد و سرانجام از راه سرمایه‌گذاری تابعیت می‌گیرد، با هیچ‌یک از این کارها مقیم مالیاتی ترکیه نشده است. اقامت به چیز دیگری نگاه میکند.
در عوض دو سه اقدام که در همین مسیر انجام میشود و معمولا کسی آن‌ها را تصمیم به حساب نمی‌آورد، می‌تواند شخص را مقیم کند. وقتی هم که معلوم میشود، برگرداندنش دیر شده است؛ چون مقیم باید به ترکیه نه فقط درآمد به‌دست‌آمده در اینجا، بلکه درآمد خود را در هر نقطه جهان اظهار کند.
آنچه در ادامه می‌آید برای کسانی است که در ترکیه ملک می‌خرند یا تابعیت می‌گیرند بی‌آنکه قصد زندگی در اینجا داشته باشند. اگر نقل مکان در برنامه باشد، حساب وارونه میشود و موضوع معافیت ۲۰ ساله خواهد بود.
ملاک تابعیت نیست
ماده ۳ قانون مالیات بر درآمد می‌گوید مقیمان ترکیه نسبت به تمام درآمد خود در داخل و خارج کشور مشمول مالیات‌اند. مقیم. نه شهروند.
تعریف در ماده ۴ است. دو حالت وجود دارد: داشتن اقامتگاه در ترکیه، یا ماندن پیوسته بیش از شش ماه در یک سال تقویمی. اقامتگاه به ماده ۱۹ قانون مدنی برمی‌گردد، یعنی جایی که شخص با قصد ماندن در آن زندگی میکند. کلمه پیوسته در حالت دوم کسی را گمراه نکند؛ قانون صریح می‌گوید خروج‌های موقت این مدت را قطع نمیکند. یک سفر ده روزه به لندن در میانه راه، شمارش را صفر نمیکند.
میلیون‌ها شهروند ترکیه که در خارج زندگی می‌کنند، در ترکیه غیرمقیم به شمار می‌روند. رنگ گذرنامه نتیجه را عوض نمیکند.
خطر واقعا کجاست
تقریبا همه مشکلاتی که می‌بینیم از دو جا می‌آید: ثبت نشانی و تقویم.
در جریان پرونده تابعیت یا اجازه اقامت، به نام متقاضی نشانی‌ای در ترکیه ثبت میشود. بیشتر وقت‌ها این اصلا تصمیم شمرده نمیشود، فقط یک مرحله دیگر است. اما سازمان مالیاتی در ارزیابی اقامت نخست به سوابق ثبت احوال نگاه میکند. اینکه در واقع در دبی زندگی می‌کنید، تا وقتی در سوابق آپارتمانی در استانبول به نام شما هست، شما را از بحث بیرون نمی‌برد.
دوم شمارش روزهاست. یک تابستان کامل، تعطیلات، دیدارهای خانوادگی که طول می‌کشد، سفرهای کاری، و شش ماه زودتر از آنچه تصور میشود پر میشود. در آن لحظه کسی روز نمی‌شمارد و بعد هم کسی نمی‌تواند آن را اثبات کند.
دو وضعیت دیگر هم اینجا جا می‌گیرد، هرچند این‌ها انتخاب آگاهانه‌اند: تاسیس شرکت در ترکیه و دریافت حقوق یا حق مدیریت از آن، و نقل مکان همسر و فرزندان و ثبت‌نام آنان در مدرسه. هر دو نشانه‌ای قوی از جابه‌جایی مرکز زندگی خوانده میشود.
آنچه جای نگرانی ندارد این‌هاست: ثبت سند ملک، گرفتن شماره مالیاتی برای همان خرید، افتتاح حساب بانکی، دریافت اجاره آن آپارتمان، داشتن تابعیت ترکیه. هیچ‌کدام به تنهایی کسی را مقیم نمیکند.
ماده ۵ جداگانه کسانی را می‌شمارد که حتی پس از شش ماه مقیم محسوب نمی‌شوند: کارشناسان و مانند آنان که برای ماموریت معین و موقت آمده‌اند، و کسانی که برای تحصیل، درمان، استراحت یا سفر آمده‌اند. استراحت و سفر اینجا اهمیت دارد، چون می‌تواند تکیه‌گاه کسی باشد که فصلی طولانی را در خانه ییلاقی می‌گذراند. اما تکیه بر این حکم برای هفت ماه از سال یعنی پرونده را از همان آغاز بر همین مبنا ساختن.
غیرمقیم چه می‌پردازد
اگر مقیم نباشید، ترکیه تنها درآمد با منشأ ترکیه را مشمول مالیات میکند. دو قلم برجسته است.
در اجاره تفاوتی هست که همه گمان می‌کنند می‌دانند و بیشترشان اشتباه می‌دانند. بر پایه ماده ۸۶، غیرمقیم برای درآمد املاک که به طور کامل در ترکیه در منبع مشمول کسر شده است اظهارنامه سالانه نمی‌دهد. وضع وقتی چنین است که آپارتمان برای کاربری تجاری اجاره داده شده و شرکت پرداخت‌کننده کسر را انجام می‌دهد. همان آپارتمان را به یک خانواده اجاره بدهید، کسری در کار نیست و اظهارنامه لازم میشود. دو وضعیت شبیه هم‌اند. نتیجه‌شان نه.
در فروش، معیار پنج سال است. بر پایه ماده ۸۰ مکرر، واگذاری ملک ظرف پنج سال از تاریخ تملک عایدی سرمایه ایجاد میکند که مازاد بر مبلغ معافیت، که هر سال به‌روز میشود، مشمول مالیات است. فروش پس از پنج سال مالیات بر درآمد ندارد. ملکی که از راه ارث یا هبه رسیده باشد در این حساب نیست.
در را نبندید
ممکن است امروز قصد نقل مکان نداشته باشید. سه سال بعد ممکن است نظرتان عوض شود، و بهای باز نگه داشتن این امکان امروز پرداخت میشود.
معافیت ۲۰ ساله درآمدهای خارجی برای کسانی که به ترکیه نقل مکان می‌کنند، می‌خواهد که در سه سال تقویمی پیش از مقیم شدن، در ترکیه نه اقامتگاهی باشد و نه ثبت مالیاتی. ثبتی که از اجاره، درآمد سرمایه یا عایدی سرمایه ناشی شده باشد، قانون آن را صریحا مانع نمی‌داند. ثبت تجاری یا حقوق‌بگیری مانع است.
یعنی ثبتی که امروز با این حساب که بالاخره به کار می‌آید باز شود، سه سال جلوی حقی به‌مراتب ارزشمندتر را می‌گیرد. برای جزئیات به راهنمای معافیت ۲۰ ساله و برای شهروندان مقیم خارج با نشانی قدیمی به بررسی نظریه اکتبر نگاه کنید.
یک نکته آخر. اقامت تنها با حقوق ترکیه تعیین نمیشود. اگر کشور محل زندگی شما هم بر پایه قواعد خود شما را مقیم بداند، معیارهای پی‌درپی ماده ۴ موافقت‌نامه میان دو کشور وارد میشود: مسکن دائمی، مرکز منافع حیاتی، محل سکونت عادی، تابعیت. این ارزیابی برای هر شخص جداگانه است و باید با مدرک پشتیبانی شود.
یادداشت یک‌صفحه‌ای
از این راهنما نسخه‌ای یک‌صفحه‌ای هم هست. یادداشت فارسی را بخواهید تا به ایمیل شما بفرستیم.
منابع
قانون مالیات بر درآمد شماره ۱۹۳، مواد ۳، ۴، ۵ و ۸۶ و ماده ۸۰ مکرر؛ قانون مدنی شماره ۴۷۲۱، ماده ۱۹. متن قوانین در mevzuat.gov.tr.
سند، شماره مالیاتی و تابعیت اقامت نمی‌سازند. اقامت از اقامتگاه در ترکیه یا از بیش از شش ماه در یک سال تقویمی می‌آید؛ پس از این خط ترکیه درآمد جهانی را مشمول مالیات میکند.
این مطلب برای LP Legal توسط Selahattin Hakan Yıldırım تهیه شده است. برای بررسی وضعیت خود با ما تماس بگیرید.
این مقاله تا تاریخ ۶ نوامبر ۲۰۲۶ صرفا اطلاعات عمومی ارائه میکند. این متن مشاوره حقوقی یا مالیاتی نیست و رابطه وکیل و موکل ایجاد نمیکند.