این رژیم که به موجب قانون شماره ۷۵۸۲ برقرار شده، از ۴ ژوئن ۲۰۲۶ لازمالاجراست و در مورد اشخاص حقیقی واجد شرایطی اعمال میشود که از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ مقیم ترکیه محسوب میشوند. ماده مکرر 20/D قانون مالیات بر درآمد، درآمدها و عوایدی را که منشا آنها خارج از ترکیه است، به مدت ۲۰ سال از مالیات بر درآمد ترکیه معاف میکند.
درآمدهای معاف در اظهارنامه سالانه مالیات بر درآمد نیز درج نمیشوند. تابعیت در این خصوص تعیینکننده نیست و هم اتباع خارجی و هم شهروندان ترکیه که از خارج بازمیگردند، در صورت احراز شرایط میتوانند از رژیم بهرهمند شوند.
پرداخت مبلغ ثابت سالانه یا سرمایهگذاری مشخصی شرط بهرهمندی از این رژیم نیست. اجازه اقامت، اجازه کار و درخواست تابعیت موضوعات حقوقی جداگانهای هستند.
چه کسانی میتوانند از این رژیم بهرهمند شوند؟
به طور کلی، متقاضی باید شرایط زیر را داشته باشد:
- در سه سال تقویمی پیش از انتقال اقامت، در ترکیه اقامتگاه یا مشمولیت مالیاتی مغایر با شرایط این رژیم نداشته باشد؛
- در تاریخ درخواست، مقیم ترکیه محسوب شود؛
- در مهلت مقرر به اداره مالیات درخواست دهد و گواهی معافیت را دریافت کند.
اگر مشمولیت مالیاتی قبلی شخص صرفا ناشی از درآمد املاک واقع در ترکیه، درآمدهای مالی یا عایدی افزایش ارزش سرمایه بوده باشد، این موضوع همیشه به تنهایی مانع استفاده از رژیم نیست. با این حال، سوابق هر یک از سه سال تقویمی پیشین باید بر اساس اسناد موجود بررسی شود.
اقامت مالیاتی فقط بر اساس قانون داخلی ترکیه تعیین نمیشود. اگر کشور محل اقامت فعلی نیز همچنان شخص را مقیم خود بداند، معاهده جلوگیری از اخذ مالیات مضاعف، محل سکونت دائمی، مرکز منافع حیاتی و سایر پیوندهای شخصی و اقتصادی باید بررسی شوند.
چه درآمدهایی میتوانند مشمول معافیت شوند؟
در صورت رعایت همه شرایط، موارد زیر میتوانند در دامنه رژیم قرار گیرند:
- سود سهام شرکتهای خارجی و سایر درآمدهای مالی؛
- سود و عواید حسابها و ابزارهای سرمایهگذاری خارجی؛
- درآمد اجاره املاک واقع در خارج از ترکیه؛
- عایدیهای ناشی از افزایش ارزش سرمایه که منشا آنها خارج از ترکیه محسوب میشود؛
- درآمد حاصل از کار یا خدماتی که عملا در خارج از ترکیه انجام میشود.
صرف انتقال وجه از خارج از ترکیه کافی نیست. محل انجام کار، محل دارایی و محل تحقق درآمد یا عایدی باید جداگانه تعیین شود. برای مثال، درآمد مشاوری که از استانبول برای مشتری خارجی خدمات ارائه میدهد ممکن است دارای منشا ترکیه محسوب شود.
چه درآمدهایی خارج از دامنه معافیت هستند؟
درآمدهای دارای منشا ترکیه همچنان طبق مقررات عمومی مشمول مالیات میشوند. موارد زیر باید به طور خاص بررسی شوند:
- حقوق و حقالزحمه خدماتی که عملا در ترکیه انجام میشوند؛
- درآمد مدیریت یک شرکت خارجی از داخل ترکیه؛
- درآمد املاک و داراییهای واقع در ترکیه؛
- درآمد شرکت خارجی در صورتی که محل مدیریت واقعی آن به ترکیه منتقل شود یا در ترکیه موسسه دائمی ایجاد کند.
انتقال درآمدی که قبلا تحقق یافته به حساب بانکی در ترکیه، به خودی خود منشا درآمد را تغییر نمیدهد. با این حال، بانک ممکن است مدارک مربوط به منشا وجوه، وضعیت مالیاتی و ماهیت معامله را مطالبه کند.
اظهارنامه، هزینهها و مالیات پرداختشده در خارج
درآمدها و عواید معاف موضوع ماده مکرر 20/D در اظهارنامه سالانه مالیات بر درآمد درج نمیشوند. حتی اگر شخص به دلیل درآمد دیگری در ترکیه اظهارنامه ارائه کند، مبالغ معاف خارج از اظهارنامه باقی میمانند.
هزینههای مربوط به درآمد معاف از درآمدهای مشمول مالیات ترکیه کسر نمیشوند. مالیات پرداختشده در خارج بابت درآمد معاف نیز در برابر مالیات بر درآمد ترکیه قابل اعتبار نیست. بنابراین بار مالیاتی کلی باید با توجه به مقررات کشور منشا محاسبه شود.
گواهی معافیت و مهلت درخواست
این رژیم به طور خودکار اعمال نمیشود. متقاضی باید به اداره مالیات صالح درخواست دهد و گواهی معافیت درآمدها و عواید حاصل از خارج از ترکیه را دریافت کند.
درخواست قاعدتا باید تا پایان سال تقویمی ارائه شود که شخص در آن مقیم ترکیه میشود. اگر اقامت در نوامبر یا دسامبر آغاز شود، مهلت تا پایان فوریه سال بعد ادامه دارد. از دست دادن مهلت میتواند موجب از بین رفتن حق بهرهمندی از رژیم شود.
مقایسه با رژیمهای دیگر
- ترکیه، ماده 20/D: مدت ۲۰ سال. بدون پرداخت مبلغ ثابت سالانه و بدون شرط سرمایهگذاری خاص این رژیم. درآمدها و عواید خارجی واجد شرایط را پوشش میدهد.
- پرتغال، IFICI: مدت ۱۰ سال. رعایت شرایط مقرر درباره فعالیت، حرفه و نهاد مربوط لازم است. نرخ ۲۰ درصد برای درآمد کاری واجد شرایط اعمال میشود و برخی درآمدهای خارجی عموما معاف هستند.
- ایتالیا، TUIR 24-bis: مدت ۱۵ سال. برای انتقال اقامت از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ به بعد، پرداخت سالانه ۳۰۰ هزار یورو پیشبینی شده است. درآمدهای خارجی که مشمول انتخاب مودی شدهاند در دامنه رژیم قرار میگیرند.
- یونان، ماده 5A: مدت ۱۵ سال. پرداخت سالانه ۱۰۰ هزار یورو و به طور معمول سرمایهگذاری ۵۰۰ هزار یورویی لازم است. رژیم درآمدهای دارای منشا خارجی را پوشش میدهد.
این مقایسه صرفا تصویری کلی ارائه میکند. برای انتخاب رژیم مناسب باید هزینه، شرایط، ترکیب درآمدها، وضعیت خانوادگی و مقررات کشور محل اقامت فعلی برای یک تاریخ انتقال مشخص مقایسه شوند.
چهار نکتهای که باید پیش از انتقال اقامت بررسی شود
۱. مهلت درخواست
تاریخ آغاز اقامت مالیاتی و آخرین مهلت دریافت گواهی معافیت باید از قبل مشخص شود. در صورت انتقال اقامت در دو ماه پایانی سال، محاسبه صحیح مهلت اهمیت ویژه دارد.
۲. منشا درآمد
صرف انتقال وجه از خارج از ترکیه کافی نیست. محل انجام کار، محل دارایی و محل تحقق درآمد یا عایدی باید جداگانه تعیین شود.
۳. کشور محل اقامت فعلی و شرکتها
آثار خروج از اقامت مالیاتی، مالیات کشور منشا، مالیات احتمالی خروج، محل مدیریت شرکتها و معاهدات مالیاتی باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
۴. تداوم رعایت شرایط
بهرهمندی نادرست از رژیم میتواند موجب مطالبه مالیات، جریمه مربوط به عدم پرداخت یا پرداخت ناقص مالیات و تعلق بهره تاخیر شود. به همین دلیل سوابق مالیاتی، منشا درآمدها و مدارک پشتیبان باید پیش از درخواست بررسی شوند.
وضعیتهای متداول
مالک کسبوکار بینالمللی
سود سهام شرکت خارجی ممکن است در دامنه رژیم قرار گیرد، اما حقالزحمه مدیریت یا خدماتی که عملا در ترکیه انجام میشوند ممکن است طبق مقررات عمومی مشمول مالیات باشند. پیش از انتقال اقامت باید محل مدیریت واقعی، موسسه دائمی و معاملات اشخاص وابسته بررسی شوند.
مالک سبد سرمایهگذاری و املاک خارجی
درآمدهای مالی و اجاره املاک خارج از ترکیه ممکن است مشمول معافیت شوند. در عین حال، مالیات کشور منشا میتواند برقرار بماند و مالیات پرداختشده در خارج بابت درآمد معاف در ترکیه قابل اعتبار نیست.
بنیانگذار در آستانه فروش شرکت
عایدی ناشی از فروش سهام خارجی ممکن است مشمول رژیم شود، مشروط بر آنکه منشا آن خارج از ترکیه محسوب شود. پیش از معامله باید ساختار داراییهای شرکت، زمان تغییر اقامت مالیاتی، معاهده مربوط و مالیات احتمالی خروج از کشور فعلی بررسی شوند.
مزیت مرتبط با مالیات بر ارث
قانون شماره ۷۵۸۲ مقرر کرده است اموالی که در طول دوره معافیت از طریق ارث به اشخاص بهرهمند از رژیم منتقل میشوند، مشمول نرخ مالیاتی ۱ درصد باشند. این حکم معافیت کامل نیست. کشور محل وقوع داراییها و برنامهریزی فرامرزی ارث و میراث باید جداگانه بررسی شوند. جزئیات در راهنمای مالیات ۱ درصدی بر ارث آمده است.
خدمات ما پیش از انتقال اقامت
- بررسی سوابق مالیاتی سه سال تقویمی پیشین؛
- تعیین تاریخ آغاز اقامت مالیاتی در ترکیه؛
- بررسی منشا درآمدها و محل واقعی انجام کار؛
- بررسی ساختار شرکتهای خارجی و محل مدیریت آنها؛
- تحلیل خروج از اقامت مالیاتی کشور فعلی؛
- تهیه درخواست و مدارک لازم برای صدور گواهی معافیت.
مبنای قانونی و منابع
- بخشنامه عمومی مالیات بر درآمد شماره ۳۳۳
- وزارت خزانهداری و دارایی ترکیه، مطالب مربوط به سرمایهگذاری بینالمللی
- مجلس نمایندگان ایتالیا، رژیم TUIR 24-bis
- اداره مستقل درآمدهای عمومی یونان، ماده 5A
- اداره مالیات پرتغال، رژیم IFICI
این رژیم در مورد اشخاص حقیقی واجد شرایطی اعمال میشود که از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ مقیم ترکیه محسوب میشوند. بهرهمندی از آن مستلزم درخواست در مهلت مقرر و دریافت گواهی معافیت است.
این مطلب برای LP Legal توسط Selahattin Hakan Yıldırım تهیه شده است. برای بررسی وضعیت خود با ما تماس بگیرید.
این مقاله تا تاریخ ۲۰ اوت ۲۰۲۶ صرفا اطلاعات عمومی ارائه میکند. این متن مشاوره حقوقی یا مالیاتی نیست و رابطه وکیل و موکل ایجاد نمیکند.